OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGIDA YANGI TIZIM

Inson salomatligi dasturxonga tortilgan taomlar bilan ham boğliq böladi. Mahsulotning qayerda yetiştirilgani, qanday şaroitda saqlangani, qayta işlangani va iste’molçiga qanday yetib kelgani – bularning har biri oziq-ovqat xavfsizligining muhim böğini. Oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligini ta’minlaşga mas’ul tuzilmalarning yagona tizimga birlaştirilişi ham aynan şu masalaning dolzarbligidan kelib çiqmoqda. Viloyatimizda ovqatlaniş gigiyenasi talabiga javob beradigan jami 2 054 ta obyekt röyxatga olingan. Ularning 214 tasi oziq-ovqat işlab çiqariş korxonalari, 500 tasi umumiy ovqatlaniş şoxobçalari, 1 340 tasi esa oziq-ovqat savdo obyektlaridir. Bundan taşqari, 314 ta davlat tasarrufidagi va 20 ta xususiy maktab, 209 ta davlat maktabgaça ta’lim taşkiloti hamda 900 dan ortiq xususiy va oilaviy maktabgaça ta’lim taşkilotlarida oziq-ovqat xavfsizligi masalalari nazorat qilinadi. Bu e’tiborning öziyoq sohaning kölami qançalik keng ekanini körsatadi. 2026-yilning iyun oyiga qadar aholi murojaatlari asosida 110 ta obyekt tekşirilgan. Jumladan, 4 ta işlab çiqariş korxonasi, 75 ta umumiy ovqatlaniş şoxobçasi, 28 ta oziq-ovqat savdo dökoni va 3 ta dehqon bozoridagi faoliyat örganilgan. Tekşiruvlar natijasida 52 ta obyekt faoliyati vaqtinça töxtatil-gan, 58 ta holat böyiça esa iş sudga oşirilgan. Aniqlangan kamçiliklarning 80 foizi umumiy ovqatlaniş şoxobçalariga töğri keladi. Şuningdek, iste’mol uçun yaroqsiz, deb topilgan 1 777 kilog-ramm miqdordagi oziq-ovqat mahsuloti muomaladan çiqarilgan. Bu raqamlar nazorat tadbirlari zarurligini körsatadi. Nega ayrim obyektlarda sanitariya-gigiyena talablariga rioya etilmayapti? Nima uçun iste’molçiga xavfsiz hayotiy ahamiyatga ega bölgan sohada hamon kamçiliklar uçramoqda? Viloyatimizda qayd etilgan ovqat-dan zaharlaniş holati ham bu xavfning naqadar jiddiyligini körsatadi. Gulis-ton şahridagi tez tayyorlanadigan taomlar şoxobçalaridan birida iste’mol qilingan yegulik sabab 35 nafar fuqaro jabrlangani haqidagi ma’lumotni e’tiborsiz qoldirib bölmaydi. Şuningdek, joriy yilda maktab- lar va maktabgaça ta’lim taşki-lotlari hududida 9 ta holatda sifatsiz mahsulotlar sotilayotgani aniqlanib, ular yöq qilingan. 11 ta xususiy maktabgaça ta’lim taşkilotida oziq-ovqat bilan boğliq kamçiliklar sabab faoliyati vaqtinça töxtatilgan. Ayniqsa, bolalar ovqatlanişiga doir talablar alohida mas’uliyatni talab etadi. Şunday ekan, oziq-ovqat xavfsizligi sohasida nazorat faqat salbiy holat sodir bölgaç, çora köriş bilan çeklanmasligi kerak. Xavfni oldindan aniqlaş, uning kelib çiqiş sabablarini bartaraf etiş va takrorlanişiga yöl qöymaslik ustuvor vazifaga aylanişi zarur. Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 12-maydagi PF-84-sonli “Oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligi, fitosanitariya va veterinariya sohalarida yagona davlat boşqaruvi va nazorat tizimini joriy etiş çora-tadbirlari töğrisida”gi Farmoni sohada boşqaruv va nazoratni yangiça asosda taşkil etişga qaratilgan. Farmon ijrosini ta’minlaş doirasida viloyatimizdagi uçta sanitariya-epide-miologik osoyiştalik va jamoat salomatligi boşqarmasi (SES), şuningdek, veterinariya hamda qişloq xöjaligi mahsulotlari va ösimliklar karantini tizimlarining oziq-ovqat xavfsizligiga taalluqli bölinmalarini yagona oziq-ovqat xavfsizligi tizimga birlaştiriş işlari olib borilmoqda. Xöş, nega avval alohida faoliyat yuritgan muassasalar birlaştiril-moqda? Asosiy maqsad oziq-ovqat xavfsizligi nazoratini yagona tizimga ötkaziş, idoralar örtasidagi takroriy vazifalarni kamaytiriş va mas’uliyat-ni aniq belgilaş. “Daladan dasturxon-gaça” tamoyili asosida mahsulot yetiştirilişidan tortib, iste’molçiga yetib borgunigaça bölgan barça jarayonlar özaro boğliq holda nazorat qilinadi. Şuningdek, yangi tizim zamonaviy nazorat usullarini joriy etiş va xalqaro standartlarga moslaşişni közda tutadi. Bu bevosita oziq-ovqat yönalişida öz biznesini yölga qöymoqçi bölgan tadbirkorlar uçun ham ortiqça “yugur-yugur”larni kamaytiradi.Oziq-ovqat xavfsizligi butun jamiyat osoyiştaligi, iste’molçi huquqi va salomatligi bilan boğliq masaladir. Şu bois nafaqat oziq-ovqat tayyorlaşdagi mas’ullar, balki özimiz ham e’tiborli bölmoğimiz darkor.