Viloyatimizda parrandachilik sanoatini yangi bosqichga olib chiqishga qaratilgan navbatdagi yirik loyiha ishga tushirildi. Sayxunobod tumanining “Yangi hayot” mahallasida “Abdul Razak Ota Export” MChJ tomonidan barpo etilgan zamonaviy parrandachilik kompleksining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Qiymati 20 million AQSh dollariga teng bo‘lgan mazkur loyiha oddiy parrandachilik xo‘jaligidan ko‘ra ancha keng ko‘lamli ishlab chiqarish tizimini nazarda tutadi. Kompleks bir vaqtning o‘zida 200 ming bosh tuxum yo‘nalishidagi tovuqni boqishga moslashtirilgan. Loyihaning yana bir muhim jihati — ishlab chiqarishning dastlabki bosqichidanoq xalqaro bozor talablariga yo‘naltirilganidir. Korxonada yetishtiriladigan tuxumlarning bir qismi kelgusida jahon bozoriga eksport qilinadi.
E’tiborga molik jihatlardan biri — tuxum yo‘nalishidagi jo‘jalarning Gollandiyadan olib kelinishidir. Nega aynan Gollandiya? Bu masalaga loyiha investori — Afg‘onistonlik tadbirkor Abdulhaq Abdulrazoq alohida to‘xtalib, xorijdan yuqori mahsuldor jo‘jalarni olib kelishdan asosiy maqsad ishlab chiqarish samaradorligini ta’minlash ekanini ta’kidladi. Darhaqiqat, sanoat parrandachiligida nasl va genetika ishlab chiqarish samaradorligini belgilovchi muhim omillardan biridir. O‘zbekistonda ham ilgari tuxum yo‘nalishidagi turli zamonaviy krosslardan foydalanib kelinayotgani haqida soha manbalarida ma’lumotlar mavjud. Jumladan, Gollandiyada yaratilgan “Hisex” kabi tuxum yo‘nalishidagi krosslar dunyo parrandachiligida ma’lum. Shu ma’noda, Gollandiyadan jo‘ja olib kelish asosiy maqsad emas. Asosiy maqsad — yuqori mahsuldor genetik salohiyatga ega parrandalarni ishlab chiqarish jarayoniga jalb etish, natijada ko‘proq va sifatli tuxum olish hamda eksport talablariga mos mahsulot ishlab chiqarishdir. Gollandiyadan keltiriladigan jo‘jalar dastlab 24 hafta davomida parvarish qilinadi. Bu davrda ularning sog‘lom rivojlanishi, oziqlanishi va mahsuldorlikka tayyorlanishiga alohida e’tibor qaratiladi. Parvarish davridan so‘ng tovuqlar tuxum berish bosqichiga o‘tadi. Ya’ni bugun olib kelinayotgan jo‘ja — ma’lum muddatdan so‘ng bozorda sotiladigan tayyor mahsulotning, ya’ni tuxumning manbasiga aylanadi. Bu jarayonning o‘ziyoq zamonaviy parrandachilikda ishlab chiqarish oddiy “tovuq boqish”dan tubdan farq qilishini ko‘rsatadi. Bu yerda genetika, yem, veterinariya, mikroiqlim, parvarish va avtomatlashtirilgan texnologiyalar yagona tizim sifatida ishlashi kerak. Yirik investitsiya loyihasi doirasida 230 ta yangi ish o‘rni yaratilishi ko‘zda tutilgan. Bundan tashqari, ishlab chiqarish hajmining oshishi yem-xashak yetkazib berish, logistika, veterinariya, servis va boshqa xizmat turlariga bo‘lgan talabni ham kengaytiradi. Loyihaning eksportga yo‘naltirilgani esa uning iqtisodiy ahamiyatini yanada oshiradi. Taqdimotda eksport hajmini 4 million AQSh dollariga yetkazish maqsadi belgilangan. Demak, majmua faoliyatining yakuniy natijasi faqat ichki bozorni tuxum bilan ta’minlash emas. Unda yetishtirilgan mahsulotning xalqaro bozorga chiqarilishi orqali Sirdaryoda yaratilgan qo‘shilgan qiymatning bir qismini eksport daromadiga aylantirish ko‘zda tutilmoqda. Tantanali ochilish marosimida “Abdul Razak Ota Export” MCHJ rahbari Abdulla Vahab ham o‘z fikrlarini bildirdi. U loyiha doirasida yuqori mahsuldor jo‘jalarni xorijdan olib kelish, ularni belgilangan texnologiya asosida parvarishlash va natijada jahon bozoriga chiqishga mo‘ljallangan tuxum ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish maqsad qilinganini ta’kidladi. Investor uchun loyihaning O‘zbekistonda, xususan, Viloyatimizda amalga oshirilayotgani ham muhim. Chunki hududning transport-logistika imkoniyatlari, mehnat resurslari va ichki bozor bilan bir qatorda, ishlab chiqarishni eksportga yo‘naltirish imkoniyati ham mavjud. Endilikda asosiy masala — yaratilgan ishlab chiqarish quvvatlaridan to‘liq foydalanish, parrandalarni sog‘lom va samarali parvarishlash, mahsulot sifatini xalqaro standartlar darajasida ushlab turish hamda eksport geografiyasini bosqichma-bosqich kengaytirishdir. Bugun Sayxunobodda ish boshlagan ushbu majmua ana shunday katta maqsadlarning amaliy boshlanishi bo‘lib, Sirdaryoning nafaqat ichki bozor, balki xalqaro tuxum bozoridagi o‘rnini mustahkamlashga xizmat qilishi kutilmoqda.
Diyora Ismoilova
